Podstawowe pojęcia edytorskie i poligraficzne

Apla
Powierzchnia papieru pokryta dowolnym kolorem (farbą) o 100% nasyceniu, czyli bez półtonów. Inaczej pełne krycie powierzchni kolorem (farbą). Przeciwieństwo rastra.

Arkusz autorski
Jednostka miary pracy autorskiej. Jest to 40 000 znaków lub 3000 cm2 ilustracji, lub 700 wierszy poezji. Strona „maszynopisu” autorskiego to 1800 znaków. Zawiera 30 wierszy na stronie, a w każdym wierszu powinno znajdować się 60 znaków, w tym znaki interpunkcyjne oraz spacje. Arkusz autorski tworzą 22 strony takiego „maszynopisu”.

Arkusz drukarski
Jednostka miary stosowana w produkcji drukarskiej. Jest to jednostronnie zadrukowany arkusz papieru formatu A1 lub B1, który odpowiada np. ośmiu stronom formatu A4, szesnastu stronom formatu A5 itd.

Arkusz wydawniczy
Jednostka miary materiału do publikacji. Arkusz wydawniczy zawiera 40 000 znaków lub 3000 cm2 grafik lub 700 wierszy poezji.

Balans szarości
Połączenie w procesie druku farb triadowych (CMY) w takich proporcjach by dawały one neutralny szary.

Bigowanie
Proces polegający na wykonaniu mechanicznego wgniecenia wzdłuż linii zgięcia arkusza. Biga tworzy linię (wgniecenie), po której następuje zgięcie (złożenie) arkusza papieru. Zobacz też: „Falcowanie”.

CMYK
Cyan, Magenta, Yellow + Black, czyli zestaw czterech podstawowych kolorów farb drukarskich stosowanych powszechnie w poligrafii. Zwyczajowo nazywany triadą drukarską. K – jako oznaczenie czarnej farby pochodzi od określenia „Key Color”. Sposób separacji czerni ma bowiem kluczowy wpływ na jakość i ekonomię druku.

CTP (Computer-To-Plate)
Technologia wykonywania form drukowych przez naświetlarkę sterowaną bezpośrednio z komputera. Obecnie również (zwyczajowo) dział drukarni zajmujący się przygotowaniem i kontrolą poprawności technicznej prac kierowanych do druku.

Czcionka
Materiał zecerski używany w składzie ręcznym. Kostka wykonana zazwyczaj ze stopu metalu (dawniej także z drewna). Nie należy jej mylić z krojem pisma ani z fontem.

Delta E
Wartość liczbowa określająca różnicę w przestrzeni LAB między dwoma porównywanymi kolorami. Zazwyczaj jest to różnica zmierzona między wzorem koloru a odbitką drukarską albo różnica między wartością zapisaną w normie ISO 12642 a odbitką drukarską lub proofem. W praktyce jest to wielkość błędu w odwzorowaniu koloru w druku. ISO 12647 dla druku offsetowego dopuszcza maksymalny błąd delta E≤5. Zobacz też: „LAB”.

Densytometr
Urządzenie fotoelektryczne służące do pomiaru gęstości optycznej farby w trakcie druku. Pozwala kontrolować ilość (grubość) farby nakładanej na podłoże oraz przyrost punktu rastrowego.

Druk na densytometr
Zwyczajowe określenie druku, w którym kontrola odwzorowywania koloru odbywa się wyłącznie na podstawie pomiaru densytometrycznego, czyli kontroli ilości nakładanej farby. Druk jest więc wykonywany bez wykorzystania odbitek próbnych czy wzorów koloru.

Druk offsetowy
Technika drukarska oparta na płaskiej formie drukowej. Obraz przenoszony jest z formy drukowej na podłoże drukowe za pośrednictwem cylindra pośredniego, pokrytego obciągiem gumowym. Na płaskiej powierzchni formy drukowej znajdują się miejsca hydrofilowe, które zwilża roztwór wodny, oraz miejsca hydrofobowe, które zwilża farba drukowa. Roztwór wodny i farba odpychają się, dzięki czemu woda nie przenika do farby i odwrotnie. Umożliwia to właściwe dozowanie ilości farby podawanej na formę drukową.

DTP (Desktop Publishing)
Historycznie DTP oznaczało skład komputerowy. Współcześnie terminem tym określa się wszystkie czynności związane z przygotowaniem na komputerze materiałów przeznaczonych do druku. Inaczej mówiąc, DTP polega na komputerowym przygotowaniu do druku, od stworzenia projektu, aż po wykonanie odbitek próbnych i form drukowych.

Dywiz
Krótka kreska pozioma używana w składzie tekstu przy przenoszeniu wyrazów i łączeniu wyrazów kilkuczłonowych. Nie należy go stosować w funkcji pauzy. Do tego służą: znaki pauzy i półpauzy (dłuższe kreski).

Falcowanie
Łamanie mechaniczne (składanie) arkusza papieru po zadrukowaniu, celem otrzymania żądanego formatu publikacji. Zobacz też: „Bigowanie”.

Firet
Jednostka miary stosowana w typografii. Wartość firetu jest zmienna i równa stopniowi pisma składanego tekstu. Inaczej mówiąc, w tekście złożonym pismem 10 pkt jeden firet wynosi 10 pkt. W tekście złożonym pismem 12 pkt jeden firet wynosi 12 pkt. Zwyczajowo znak pauzy w danym kroju pisma ma długość jednego firetu, a półpauza 1/2 firetu. Zobacz też: „Stopień pisma”.

Font
Zapis kroju pisma w postaci cyfrowej. Jest to kompletny zestaw wszystkich liter alfabetu, cyfr, znaków interpunkcyjnych i specjalnych zawartych w danym kroju pisma. Zobacz też: „Krój pisma”.

Forma drukowa (zwyczajowo blacha, płyta)
Metalowa (aluminiowa) lub polimerowa powierzchnia z wypukłym, płaskim lub wklęsłym rysunkiem, umożliwiająca druk poprzez naniesienie farby na podłoże. Zobacz też: „Druk offsetowy”.

Format brutto
Wymiary jakie ma projekt do publikacji poligraficznej z dodanymi spadami.

Format netto
Wymiary jakie będzie miała gotowa publikacja po zakończeniu procesu produkcji, tj. po obcięciu spadów.

Format otwarty
Pojedynczy użytek drukarski przed obróbką introligatorską. Na przykład ulotka formatu DL (3 skrzydełka), ma format otwarty 210 x 297 mm. Nie mylić z plikiem otwartym.

Gramatura papieru
Ciężar jednego metra kwadratowego arkusza wytworu papierniczego wyrażony w gramach. Nie należy jej mylić z grubością i sztywnością papieru.

Impozycja
Inaczej montaż elektroniczny, odpowiednie ułożenie użytków publikacji na arkuszu drukarskim wraz z niezbędnymi oznaczeniami potrzebnymi podczas procesu druku (pasery, paski kontroli koloru) i po wydrukowaniu (znaki cięcia i falcowania).

ISO – Norma ISO 12647-2 (3/4/5/6/7)
Europejska norma definiująca parametry druku. Umożliwia stosowanie standaryzacji i zarządzania barwą w oparciu o profile ICC, opracowane zgodnie z wytycznymi normy. Zobacz też: www.eci.org.

Kaszerowanie
Oklejanie cienkim papierem zadrukowanym papieru niezadrukowanego, znacznie grubszego, np. kartonu lub tektury.

Kąty rastra
Jeden z parametrów rastra klasycznego. Oznacza kierunek położenia rzędów punktów rastrowych. W druku jednokolorowym kąt rastra wpływa na wyrazistość reprodukcji, w wielokolorowym zaś pozwala na uniknięcie efektu mory. Zobacz też: „Mora”.

Kapitaliki
Znaki o rysunku dużych liter (wersalików), lecz o wielkości i grubości oczka liter małych – bez wydłużeń górnych i dolnych.

K (Key Color)
Określenie koloru czarnego (czarnej farby) w druku CMYK. Współcześnie sposób separacji czarnego pełni kluczową rolę w uzyskaniu wysokiej jakości druku, uwzględniającego chłonność papieru i limit nakładanej farby. Prawidłowa separacja czerni ogranicza także koszt druku (zużycie farby) i czas schnięcia nakładu (tym samym skraca czas produkcji).

Krój pisma
Obraz pisma drukarskiego wydrukowany lub wyświetlony na ekranie. O jednolitych cechach graficznych i właściwościach optycznych. Krój pisma może mieć wiele odmian, często znacznie różniących się między sobą, lecz zachowujących charakterystyczne elementy swojej budowy.

LAB
Kolorymetryczny model przestrzeni barw rozciągający się pomiędzy barwami przeciwstawnymi, gdzie L oznacza jasność barwy (lightness), o zakresie wartości 0 (czarny) do 100 (biały). Parametr a przyjmuje wartości ujemne i dodatnie, określając zakres od zieleni do czerwonego, podobnie jak b, oznaczający zakres od niebieskiego do żółtego.

Mora
Niepożądany efekt widocznych w druku prążków, powstały na skutek interferencji (nakładania się) siatek linii rastrowych o pewien kąt lub przesuniętych względem siebie. Aby mora nie występowała, kąty rastra obraca się względem siebie.

Lakier dyspersyjny
Jeden ze sposobów uszlachetniania druku. Lakiery dyspersyjne schną przez parowanie i przez wsiąkanie. Cząsteczki stałe w lakierze nie są chemicznie aktywne. Lakier dyspersyjny zawiera ok. 50% wody. Jest traktowany jako uszlachetnianie.

Lakier offsetowy
Lakier olejowy nakładany w jednej linii na maszynie drukującej; zabezpiecza przed brudzeniem i ścieraniem. Nie jest uważany za uszlachetnianie druku, a jedynie za jego zabezpieczenie.

Lakier UV
Zabezpiecza i nadaje połysk farbie drukarskiej i niezadrukowanemu podłożu drukarskiemu. Przy nakładaniu miejscowym (wybiórczym) konieczne jest zrobienie formy (maski). Jest traktowany jako uszlachetnianie.

Liniatura rastra
Parametr określający budowę rastra drukarskiego. W rastrze amplitudowym (klasycznym) liniatura określa, ile rzędów kropek lub linii ułożonych równolegle względem siebie przypada na jednostkę długości. Liniaturę definiuje się w liniach na cal (lpi – lines per inch). Im wyższa liniatura, tym drobniejsze są punkty rastra i jest ich więcej. Wysoka liniatura daje efekt gładkiego, fotograficznego druku. Współcześnie stosuje się liniatury 175 – 200 lpi. Zobacz też: „Raster”

Majuskuła
Inaczej wersalik; wielka litera alfabetu, różniąca się kształtem od minuskuły, mieszcząca się między górną a podstawową linią pisma.

Minuskuła
Inaczej litera tekstowa; mała litera alfabetu, różniąca się kształtem od majuskuły; jej górna i dolna krawędź mieści się między podstawową a średnią linią pisma, natomiast jej wydłużenia między dolną i górną linią pisma.

Nadrukowanie (overprint)
Atrybut nadawany elementom projektu graficznego. Kolor opisany tym atrybutem będzie nadrukowany na każdym innym kolorze (bez stosownego wybrania). Niewłaściwe wykorzystanie atrybutu nadrukowania może doprowadzić do niepożądanych efektów ubocznych w druku.

Obciąg gumowy (potocznie „guma”)
Materiał zakładany na cylinder pośredni w maszynie offsetowej, odpowiedzialny za przenoszenie farby z formy drukowej na papier lub inne podłoże drukowe.

Odciąganie w stosie
Pojawia się gdy farba z jednego zadrukowanego arkusza papieru odbija się na następnym arkuszu. Zjawisko zachodzi zwykle w przypadku użycia zbyt dużej ilości farby.

PDF (Portable Document Format)
Format pliku graficznego stworzony przez firmę Adobe. Powszechnie stosowany w poligrafii i traktowany jako format zamknięty, tj. gotowy do druku. Zgodnie z założeniami Adobe wszystkie składowe publikacji: fonty, ilustracje, profile ICC powinny być dołączone do pliku PDF. Przeglądanie i dalsza reprodukcja zapisanej w nim publikacji wymaga jedynie posiadania odpowiedniego interpretera, zazwyczaj darmowego, np. Adobe Reader.

Papier objętościowy (spulchniany)
Papier o luźnej strukturze pozwalającej uzyskać zwiększoną grubość w stosunku do gramatury. Zazwyczaj o wysokim wolumenie i dużej nieprzezroczystości, przeznaczony do publikacji książek, podręczników, katalogów.

Pantone
Biblioteka kolorów dodatkowych, wykonywanych na zamówienie, wg receptury opracowanej przez firmę Pantone, na bazie 18 farb podstawowych, mieszanych w odpowiednich proporcjach. Umożliwia precyzyjne dobranie koloru, jego równomierne nakładanie i powtarzalność w druku. Oferuje także farby specjalne, np. złoty, srebrny oraz barwy fluorescencyjne. Biblioteka Pantone dostępna jest zarówno w wersji elektronicznej, jak i drukowanej. Zwyczajowa nazwa wersji papierowej to wzornik lub próbnik Pantone, choć w istocie jest to „Formula Guide Book”, a określenie „próbnik” czy „wzornik” może budzić wątpliwości ze względu na duże różnice występujące w dostępnych na rynku egzemplarzach. Pamiętać także trzeba, że kolory z palety Pantone nie zawsze mają dokładne odwzorowanie w CMYK ze względu na dużo szerszy gamut dostępnych w nim barw. Próbki koloru w bibliotece mają określone numery, co ułatwia ich stosowanie. Dodatkowo biblioteki rozróżniają także druk na papierze powlekanym (próbki oznaczone „C” – Coated) i niepowlekanym („U” – Uncoated).

Papier bezdrzewny
Papier zawierając y mniej niż 10% masy celulozowej i więcej niż 90% masy chemicznej.

Papier drzewny
Papier zawierający więcej niż 10% masy celulozowej.

Papier kredowy (potocznie „kreda”)
Tradycyjne określenie papieru powlekanego, stosowanego w drukach o dużych wymaganiach kolorystycznych (jakościowych). Tradycyjnie wybielany kredą. W nomenklaturze anglojęzycznej określany jako „Coated”.

Papier offsetowy (potocznie offset)
Tradycyjne określenie papieru niepowlekanego. W nomenklaturze anglojęzycznej określany jako „Uncoated”.

Papier LWC (Light Weight Coated)
Cienki papier powlekany, używany do druku czasopism i kolorowych magazynów w technice rolowej.

Paser
Znak graficzny, zazwyczaj w postaci krzyżyka w kole, umieszczany poza formatem netto drukowanej publikacji, służy jako „celownik” do dokładnego nanoszenia obrazu drukowego kolejnymi farbami. Pasery znajdują się w tych samych miejscach na obrazie strony w każdym z drukowanych kolorów. Umieszcza się je na marginesie danego arkusza i odcina wraz z nim po wydrukowaniu pracy.

Przyrost punktu rastrowego
Efekt rozlewania się farby drukarskiej na papierze w trakcie druku. Jest zjawiskiem normalnym, ale powinien być stabilny i zgodny z definicją zawartą w normie poligraficznej ISO.

Plik otwarty
Termin określający plik z programu graficznego, zapisany w jego natywnym formacie (.psd, .indd, .ai). Plikiem otwarty można określić również „paczkę”, czyli plik z zapisanym projektem graficznym wraz z plikami wszystkich wykorzystanych czcionek, dołączoną grafiką rastrową i wektorową.

Plik zamknięty
W praktyce poligraficznej jest to praca zapisana w formacie PDF, w którym nie powinno się wprowadzać już żadnych zmian. W praktyce wykonuje się tylko impozycję (montaż elektroniczny do formatu arkusza drukarskiego) i kontrolę poprawności pliku.

Prepress – Press – Postpress
Zwyczajowe określenie poligraficznych procesów produkcyjnych „przed drukiem”, „w czasie druku” i „po druku”.

Prepress
Patrz: „CTP”.

Proof (cyfrowa odbitka próbna)
Odbitka pozwalająca na sprawdzenie poprawności kolorystycznej pracy kierowanej do druku. Wykonywana zwykle przy pomocy drukarek fotograficznych, sterowanych odpowiednim oprogramowaniem, wykorzystującym zarządzanie kolorem i profile ICC. Kolorystyka wydrukowanego nakładu nie powinna różnić się od zaakceptowane proofa.

Proof ekranowy (Softproof)
Kontrola poprawności kolorystycznej wykonywana w oparciu o podgląd pracy na ekranie skalibrowanego monitora. Wymaga wdrożenia zarządzania barwą.

Proof impozycyjny (ozalid cyfrowy)
Wydruk próbny pozwalający skontrolować montaż składek drukarskich i poprawność układu graficznego publikacji przed wykonaniem form drukowych. Wykonywany zwykle przy pomocy drukarek (ploterów) o dużym formacie, np. B1 i A1

Profile ICC
Pliki zawierające informacje o charakterystyce druku i sposobie wykonania separacji CMYK. Mogą także definiować przestrzeń barwną obrazu RGB i charakteryzować monitor. Są zgodne ze standardem International Color Consortium.

Przyrząd (narząd, zmiana zlecenia)
Zwyczajowe określenie przygotowania maszyny drukarskiej do rozpoczęcia drukowania nakładu. Na przyrząd składają się m.in.: założenie formy drukowej na maszynę, spasowanie kolorów oraz ustawienie właściwego nadawania farby. Przyrządowi towarzyszy kontrola jakości i pomiary kontrolne. Koszt przyrządu jest jednym z najważniejszych składników kosztów druku, obok kosztu wykonania formy drukowej oraz kosztu druku pojedynczego egzemplarza.

Raster
Symulacja obrazu wielotonalnego w postaci drobnego wzoru. Raster to jednotonalny obraz składający się z drobnych kropek, dający podczas oglądania z normalnej odległości wrażenie istnienia półtonów, gdyż kropki te są na tyle małe, że zlewają się z otaczającym je tłem (kolorem papieru). Wartość tonalna rastra jest wyznaczona procentowo jako stosunek powierzchni pokrytej rastrem do powierzchni całkowitej.

Raster FM (częstotliwościowy, klasyczny)
W rastrowaniu FM wielkość punktów rastrowych jest zmienna, a ich ilość i odległość między nimi stała. o wartości tonalnej decyduje wielkość punktów. Parametrem określającym taki raster jest jego liniatura, np. 175 lpi. Oznacza to, że linia długości 1 cala będzie złożona ze 175 punktów rastrowych.

Raster stochastyczny (amplitudowy, AM)
W rastrowaniu AM wielkość punktów jest stała, a odległość między nimi zmienna. o wartości tonalnej rastra decyduje ich ilość. Parametrem określającym taki raster jest wielkość punktów, podawana w mikronach. Np. 25 mikronów oznacza, że wszystkie punkty rastrowe, z których zbudowany jest obraz mają wielkość 25 mikronów.

Raster hybrydowy
Raster hybrydowy łączy w sobie cechy charakterystyczne rastra FM i AM. Dokładne założenia tej techniki są kształtowane przez producentów systemów CTP.

RGB
Jeden z modeli przestrzeni barw. Składa się z trzech barw: czerwonej, zielonej i niebieskiej. Jest to model wynikający z budowy ludzkiego oka. Z połączenia barw RGB, w dowolnych kombinacjach, można uzyskać szeroki zakres barw pochodnych. Każda z barw jest zapisana przy pomocy składowych, które przyjmują wartość z zakresu 0–255. Zero oznacza kolor czarny, natomiast 255 to kolor biały.

RIP (Raster Image Procesor)
Procesor obrazów rastrowych. w praktyce program komputerowy, który analizuje grafikę (obrazy, teksty, elementy wektorowe), zamienia je na punkty rastrowe i przesyła do naświetlarki form drukowych lub cyfrowej maszyny drukującej.

Redakcja techniczna
Opracowanie formy graficznej i typograficznej publikacji zazwyczaj w postaci makiety, tradycyjnie papierowej, obecnie wykonywanej w programie graficznym (np. InDesign). Redakcja techniczna obejmuje wyznaczanie formatu pracy, układu stron, liczby kolumn i łamów, wielkości marginesów, paginacji. Ponadto określanie kroju i stopnia pisma poszczególnych elementów tekstu, formalną i techniczną budowę publikacji, w tym ułożenie jej elementów składowych: kart tytułowych, spisu treści, przedmowy, wstępu, tekstu głównego, indeksu, bibliografii, rozmieszczenie ilustracji, tabel, wzorów itp. Redakcja techniczna jest wykonywana we współpracy z redaktorem merytorycznym, grafikiem projektującym oraz z osobą łamiącą tekst. Redakcja techniczna bywa określana jako adiustacja, choć obecnie ma szersze znaczenie.

Rotograwiura
Technika drukowania wklęsłego. Drukowany obraz przenoszony jest z cylindrycznej formy, wytrawionej lub wygrawerowanej. Zagłębienia wypełnione są farbą, która jest przenoszona na papier pod wpływem docisku przez cylinder dociskowy. Technika stosowana tylko w bardzo dużych nakładach.

Rozdzielczość
Ilość pikseli lub punktów rastrowych wyświetlanych na ekranie lub drukowanych. Tradycyjnie podawana w calach. DPI (Dots Per Inch) to parametr rozdzielczości obrazu drukowanego. Określa z ilu punktów wydrukowana będzie linia o długości 1 cala (2.54 cm). PPI (Pixels Per Inch) to rozdzielczość obrazu wyświetlanego, podawana zazwyczaj jako szerokość x wysokość. Określa z ilu pixeli zbudowany jest obrazu. Prawidłowa rozdzielczość obrazów do druku zależy od techniki druku, wielkości obrazu i odległości, z której będzie on oglądany.

Roztwór nawilżający (potocznie woda)
Roztwór na bazie wody, wzbogaconej substancjami chemicznymi (alkoholem), stosowany w druku offsetowym w celu odseparowania na formie drukowej powierzchni drukujących i nie drukujących.

Siatka (potocznie)
Zobacz: „Tinta”.

Sitodruk
Technika drukarska polegająca na przeciskaniu farby przez siatkę rozciągniętą na sztywnej ramie. Oczka siatki, które mają pozostać jako „niedrukujące”, zostają w procesie przygotowania do druku zasłonię przez szablon. Pozostałe oczka, pod wpływem nacisku rakla, przepuszczają farbę tworząc na zadrukowywanym podłożu obraz. Technika stosowana przy druku na nietypowych podłożach i w dużych formatach.

Separacja (rozbarwienie)
Podzielenie oryginału barwnego na poszczególne rozbarwienia odpowiadające barwom CMYK. Separacją nazywa się też sam proces konwersji obrazu (grafiki) z modelu RGB do modelu CMYK.

Składka
Zadrukowany arkusz papieru albo kartonu złamany (sfalcowany) jedno- lub wielokrotnie do określonego formatu.

Spad
Pole druku, które wychodzi poza obszar publikacji i jest przeznaczone do odcięcia. Stosowany, aby drukowany obraz dochodził do krawędzi publikacji po obcięciu arkusza. Format netto to format końcowy pracy. Obszar poza formatem netto, czyli spad zostaje obcięty w procesie introligatorskim.

Stopień pisma
Jeden z podstawowych parametrów pisma drukarskiego, zwyczajowo podawany w punktach. Mierzony jako odległość między górną linią pisma i dolną linią wydłużenia pisma.

Sztancowanie
Wycinanie określonego kształtu na wydruku, najczęściej przy pomocy wcześniej przygotowanej matrycy zwanej wykrojnikiem.

Tinta
Jednolita powierzchnia koloru wydrukowana „z rastra”, czyli o zdefiniowanym w procentach pokryciu farbą. Zwykle stosowana jako tło pod inne elementy.

Tłoczenie
Uszlachetnienie druku polegające na wykonaniu wytłoczenia wklęsłego lub wypukłego elementu w papierze za pomocą matrycy.

Trapping (zalewki)
Jeśli na styku dwóch różnych kolorów zachodzi niebezpieczeństwo niedokładnego ich spasowania podczas druku ( o na skutek rozciągnięcia się papieru), jeden z nich można nieznacznie powiększyć na etapie przygotowania materiałów graficznych. Ogranicza to problem niedokładności pasowania przy drukowaniu kolejnych separacji.

Uszlachetnianie
Pokrywanie druków różnymi materiałami w celu zwiększenia wytrzymałości lub dla poprawy ich walorów estetycznych, o lakierowanie, foliowanie. Tłoczenie i wycinanie nietypowych kształtów także jest uważane za uszlachetnianie.

Użytek
Jedna kopia pracy przygotowanej do druku, która mieści się na arkuszu drukarskim (lub jej fragment mieszczący się na arkuszu drukarskim). W przypadku pracy mniejszej od stosowanego arkusza drukarskiego należy przygotować kilka użytków. Oznacza to, że na jednym arkuszu będzie drukowane od razu kilka kopii. Na przykład ulotka formatu DL (1/3 A4) drukowana na maszynie formatu A3 będzie wymagała przygotowania pracy w sześciu użytkach na jeden arkusz.

Wybielacz optyczny
Optyczny środek rozjaśniający. Substancja syntetyczna nakładana na powierzchnię papieru, załamująca światło w zakresie UV i sprawiająca, że jest ono odbierane przez oko ludzkie jako światło białe. Wywołuje to wrażenie wysokiej białości papieru. Działa jednak w pełni tylko gdy patrzymy na niezadrukowany papier. Farba drukarska redukuje ten efekt i demaskuje faktyczną biel (szarość) papieru. Technologia ta pozwala producentom papierów ograniczyć klasyczne wybielacze stosowane w produkcji i zmniejszyć jej koszty.